ലിയോ പതിനാലാമൻ പാപ്പാ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുകയാണ്. ഇരുപത് വർഷത്തിലേറെക്കാലം ആദ്യം മിഷനറിയായും പിന്നീട് മെത്രാനായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഭൂഖണ്ഡത്തിലേക്കാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മടക്കയാത്ര. വരും മണിക്കൂറുകളിൽ ആരംഭിക്കുന്ന അപ്പസ്തോലിക തീർത്ഥാടനത്തിന്റെ അവസാനത്തേതും ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയതുമായ ഘട്ടമാണ് പെറു. ഉറുഗ്വായിലും അർജന്റീനയിലും സന്ദർശനം നടത്തിയ ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം പെറുവിലെത്തുന്നത്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ജനിച്ച ആദ്യ പാപ്പായായ റോബർട്ട് ഫ്രാൻസിസ് പ്രെവോസ്റ്റിന്റെ ജന്മനാടല്ല പെറു. എന്നാൽ അതിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മാതൃഭൂമിയായും ഹൃദയത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ട നാടായും കണക്കാക്കാം. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിന് ഏതാനും മിനിറ്റുകൾക്കുശേഷം ലിയോൺ പതിനാലാമൻ നടത്തിയ ആദ്യ പ്രഭാഷണം തന്നെ ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
വിശുദ്ധ പത്രോസിന്റെ ബസിലിക്കയുടെ മുന്നിലെ പ്രധാന ബാൽക്കണിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് എത്തിയ ജനക്കൂട്ടത്തെയും വിശ്വാസികളെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ, റോമിന്റെ മെത്രാൻ എന്ന നിലയിൽ ആദ്യം ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷയിലാണ് അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചത്. തുടർന്ന് സ്പാനിഷിൽ പാപ്പാ ഇങ്ങനെ അഭിവാദ്യം അർപ്പിച്ചു: “പെറുവിലെ എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ചിക്ലായോ രൂപതയ്ക്ക് പ്രത്യേക അഭിവാദ്യങ്ങൾ. അവിടുത്തെ വിശ്വാസികളായ ജനം അവരുടെ മെത്രാനെ അനുഗമിക്കുകയും വിശ്വാസം പങ്കുവെക്കുകയും യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ വിശ്വസ്ത സഭയായി തുടരുന്നതിനായി വളരെയധികം സംഭാവനകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.” ഈ അർത്ഥത്തിൽ, പാപ്പായുടെ പെറു സന്ദർശനം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കുള്ള മടക്കമാണ്. “ആടുകളുടെ ഗന്ധമുള്ള” ഒരു മിഷനറി മെത്രാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഒരിക്കലും വിശ്ചേദിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നതിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കൽ കൂടിയാണത്. ഈ യാത്രയോട് മാർപാപ്പയ്ക്ക് എത്രമാത്രം താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് അടുത്തിടെ ജെമെല്ലി പോളിക്ലിനിക്കിൽ ചികിത്സയിലായിരുന്ന ദിവസങ്ങളിലും വ്യക്തമായിരുന്നു. അതിനാൽ, പന്ത്രണ്ട് ദിവസം നീളുന്ന ഈ യാത്രയിൽ പതിമൂന്ന് വിമാനയാത്രകളും രണ്ട് ഹെലികോപ്റ്റർ യാത്രകളും മൂലമുള്ള ശാരീരിക ക്ഷീണം ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും, ഇത് ഓർമകളിലേക്കുള്ള; സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കുള്ള ഊർജദായകമായ ഒരു തിരിച്ചുപോക്കായിരിക്കും.
എന്നാൽ ഈ യാത്രയെ ഈ മാനദണ്ഡങ്ങൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് വിശദീകരിക്കുകയോ അതിന്റെ അർത്ഥത്തെ ചെറുതാക്കി കാണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ശരിയല്ല. കാരണം, ഇത് “ദേശസ്നേഹത്തിന്റെ” പേരിലുള്ള വെറുമൊരു തീർത്ഥാടനമല്ല. കാരണം ഒന്നാമതായി, സമാനവും വ്യത്യസ്തവുമായ പ്രശ്നങ്ങളും സാഹചര്യങ്ങളും നേരിടുന്ന മറ്റു രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ കൂടി ലിയോ പാപ്പാ സന്ദർശിക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ടാമതായി, സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കുള്ള മടക്കം എന്ന വ്യാഖ്യാനം ഈ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പരിശുദ്ധ പിതാവ് കൊണ്ടുവരുന്ന സന്ദേശങ്ങളെ ചെറുതാക്കി കാണാൻ ഇടയായേക്കാം. പരിശുദ്ധ പിതാവിന്റെ പ്രഥമ ദൗത്യം അവിടുത്തെ ക്രൈസ്തവ ജനതയെ വിശ്വാസത്തിൽ ഉറപ്പിക്കുക എന്നതാണ്. സാമീപ്യം, ആർദ്രത, പങ്കുവെക്കൽ, ദരിദ്രർക്കുള്ള പിന്തുണ, കൂടുതൽ നീതിയുക്തമായ ഒരു സമൂഹം ഒരുമിച്ച് കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സുവിശേഷവത്കരണ ദൗത്യത്തിന് പുതിയ ഊർജം പകരുകയുമാണ് പാപ്പായുടെ ലക്ഷ്യം. മെത്രാനായിരുന്ന കാലത്ത് അദ്ദേഹം പിന്തുടർന്ന അതേ ശൈലിയിലായിരിക്കും ഈ യാത്രയും നടക്കുക. കോവിഡ് കാലത്ത്, കല്ലാവോയുടെ അപ്പസ്തോലിക ഭരണാധികാരിയായിരിക്കെ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ മൂലം വീടുകളിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങാനാകാതിരിക്കുകയും, പണമോ ഭക്ഷണമോ ഇല്ലാതെ കഴിയുകയും ചെയ്തിരുന്ന അവിടുത്തെ താമസക്കാർക്കും രേഖകളില്ലാതെ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന തൊഴിലാളികൾക്കും ഭക്ഷണം, വെള്ളം, മരുന്നുകൾ എന്നിവ എത്തിക്കുന്നതിനായി ഒരു സന്നദ്ധസേവന ശൃംഖല സംഘടിപ്പിച്ചതിന്റെ ഉദാഹരണം നമുക്ക് മുന്നിലുണ്ട്. തങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥനകൾക്കുള്ള “ദൈവത്തിന്റെ മറുപടി”യായാണ് അദ്ദേഹത്തിലൂടെ ലഭിച്ച ഈ സഹായങ്ങളെ ജനങ്ങൾ ഇന്നും ഓർക്കുന്നത്.